Basketbol Potası Çeşitleri ve Ölçüleri: Sabit, Portatif ve Duvar Tipi Potalar

  • Anasayfa
  • Blog
  • Basketbol Potası Çeşitleri ve Ölçüleri: Sabit, Portatif ve Duvar Tipi Potalar

Basketbol Potası Çeşitleri ve Ölçüleri: Sabit, Portatif ve Duvar Tipi Potalar

Basketbol potası, sahadaki en kritik ekipmandır: çember yüksekliği, panya ölçüsü ve destek yapısının konumu kurallarla tanımlıdır. Kullanım yeri ve seviyeye göre sabit, portatif, duvar veya tavan tipi potalar arasından seçim yapılır.


Bir basketbol potası yalnızca bir direk ve çemberden ibaret değildir. Panyanın malzemesi ve ölçüsü, çemberin esnekliği, direğin oyun alanına uzaklığı ve koruyucu pedler hem oyunun kalitesini hem de oyuncu güvenliğini belirler. Bu yazıda pota çeşitlerini ve bilinmesi gereken temel ölçüleri özetliyoruz.

Temel ölçüler (FIBA)

  • Çember yüksekliği: Zeminden 3,05 m.
  • Çember iç çapı: 45–45,9 cm.
  • Panya ölçüsü: 1,80 m genişlik x 1,05 m yükseklik.
  • Panya alt kenarı: Zeminden 2,90 m.
  • Panya konumu: Panyanın ön yüzü, dip çizginin iç kenarından 1,20 m içeride.
  • Panya üzerindeki dikdörtgen: 59 cm x 45 cm, çizgi genişliği 5 cm.
  • Mini basketbol: Küçük yaş gruplarında çember yüksekliği genellikle 2,60 m'dir.

Saha çizgileri için spor sahası oyun çizgileri yazımıza bakabilirsiniz.

Basketbol potası çeşitleri

1. Sabit (gömme) potalar

Direk, beton temele gömülerek veya ankraj plakasıyla sabitlenir. Açık alan sahaları, okul bahçeleri ve parklar için en yaygın çözümdür. Sıcak daldırma galvaniz direk ve elektrostatik boya, dış ortam dayanımı sağlar. Vandalizme açık alanlarda çelik veya polikarbonat panya, zincir file tercih edilir.

2. Portatif (mobil) potalar

Tekerlekli bir şasi üzerinde, hidrolik veya mekanik mekanizmayla açılıp kapanan potalardır. Spor salonları ve çok amaçlı arenalar için uygundur; saha başka bir spor için kullanılacağında kenara çekilebilir. Profesyonel müsabaka potaları temperli cam panya, esnek (basınç boşaltmalı) çember, şok emici ve tam koruyucu pedlerle donatılır. Devrilmeye karşı şasi ağırlığı ve dengeleme sistemi kritik önemdedir.

3. Duvara monte potalar

Spor salonlarında duvara sabitlenen sabit veya katlanır konstrüksiyonlardır. Antrenman ve okul salonlarında yan sahalarda yaygın kullanılır. Duvarın taşıma kapasitesi ve oyuncunun duvara çarpmasını önleyecek çıkma mesafesi dikkatle hesaplanmalıdır.

4. Tavana asılı potalar

Salon tavanına asılan ve elektrikli motorla yukarı katlanan sistemlerdir. Zeminde hiçbir engel bırakmaz, salonun farklı sporlar için hızla düzenlenmesini sağlar. Tavan konstrüksiyonunun statik uygunluğu ön şarttır.

5. Yüksekliği ayarlanabilir potalar

Okullar ve altyapı kulüpleri için, çember yüksekliği yaş grubuna göre ayarlanabilen modellerdir.

Çıkma (overhang) mesafesi ve güvenlik

Çıkma, panyanın ön yüzü ile direk arasındaki mesafedir. FIBA müsabakalarında destek yapısının dip çizginin en az 2 m gerisinde olması gerekir; panya da dip çizginin 1,20 m içinde olduğundan bu, yaklaşık 3,25 m'lik bir çıkma anlamına gelir. Okul ve açık alan potalarında çıkma daha kısa olabilir; ancak oyuncunun direğe çarpmaması için yeterli mesafe bırakılmalı ve direk ile panya alt kenarı koruyucu pedle kaplanmalıdır.

Panya malzemesi

  • Temperli cam: Resmi müsabaka standardı; en iyi top sekmesi ve görüş.
  • Akrilik / polikarbonat: Hafif ve darbeye dayanıklı; okul ve açık alanlar için.
  • Çelik veya kompozit: Vandalizme en dayanıklı seçenek, açık parklar için.

Çember tipi

Sabit çemberler açık alanlarda yaygındır. Basınç boşaltmalı (esnek) çemberler ise smaç sırasında belirli bir yükte aşağı esneyip geri döner; hem panyayı hem oyuncuyu korur. Müsabaka salonlarında esnek çember tercih edilir.

Standartlar ve montaj

Basketbol ekipmanlarının dayanım ve güvenlik testleri EN 1270 standardında tanımlıdır. Sabit potalarda temel boyutu, zemin etüdüne ve rüzgâr yüküne göre belirlenir; portatif potalarda ise kilitleme ve dengeleme sisteminin her kurulumda kontrol edilmesi gerekir.

SFS Mühendislik, açık alan spor sahaları ve spor salonu projelerinde pota, zemin ve çizgi uygulamasını birlikte planlar. Açık alan basketbol sahası zemini için zemin seçimi rehberimizi okuyabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Basketbol potası kaç metre yüksekliğinde?

Çember, zeminden 3,05 m yüksekliktedir. Mini basketbolda küçük yaş grupları için genellikle 2,60 m kullanılır.

Basketbol panyası ölçüsü nedir?

Resmi panya 1,80 m x 1,05 m'dir; alt kenarı zeminden 2,90 m yüksekliktedir ve üzerinde 59 x 45 cm'lik bir dikdörtgen bulunur.

Portatif pota mı sabit pota mı?

Açık alan ve okul bahçelerinde sabit pota, salonlarda ve çok amaçlı arenalarda portatif veya tavana asılı pota daha uygundur.

Esnek çember neden önemlidir?

Smaç sırasında belirli bir yükte esneyip geri dönerek panyanın kırılmasını ve oyuncunun sakatlanmasını önler.

Projeniz için teknik destek alın: SFS Mühendislik, keşif, projelendirme, malzeme seçimi ve uygulamayı tek elden yürütür. Ölçülerinizi ve saha bilgilerinizi iletişim sayfamızdan iletin, size uygun çözümü birlikte belirleyelim.